Malezya'da "medeni yaşam içinde İslam" fikri, artık "İslam'ın egemenliğinde medeniyet" projesi olarak yürürlükte.

Milliyetçilik, kapitalizm, İslam, otoriterizm ve popülizmden oluşan 'Malezya modeli', otoriter kalkınmacılığın başarılı bir

örneği olarak dünya literatürüne girdi

(329 defa okundu)

AHMET İNSEL

22 Temmuz seçimleri sonrasında Malezya ilgisi Türkiye'de moda oldu. AKP'nin seçim zaferinden ürken çevreler, Malezya'da bir

müddet bulunmuş kişilerin yeni hükümette yer almasını bahane ederek, "Malezyalılaşıyor muyuz?", "Ilımlı İslam modeli Malezya mı?" tartışması başlattılar.

Buna tepki olarak, AKP'ye yakın medyada bir dizi Malezya güzellemesi yer aldı.

"Gittik, gördük, yazdık" türünden röportajlarda, özel hukuk alanında din kurallarının geçerli olduğu bir Malezya'nın yanında, onunla neredeyse içiçe geçmiş halde,

gökdelenlerin gölgesinde mini etekli kızlarla çarşaflı kızların kol kola dolaştığı bir Malezya tanıtıldı.

Anayasasında laiklik ilkesi yer alan, aynı zamanda devletin resmi dini İslam olan, 1957 yılında Britanya'dan bağımsızlığını elde etmiş bu kozmopolit ülkeye Türkiye'den bakışın yegâne ilgi odağı, Malezya AKP'nin "gizli programı"nın modelini mi oluşturuyor sorusuydu. Ama bu ilgi odağına rağmen, ilginçtir, Malezya röportajlarında ve yazılarında, 2003'te başbakan olan Abdullah Badavi'nin savunduğu "İslam Hadari" programı pek ele alınmadı. Halbuki, Malezya bağımsızlığının babası olarak tanınan ve Malezya'nın ilk başbakanı Tunku Abdul Rahman'ın, 50 yıl önce ilan ettiği hükümet ilkelerinin adıydı "İslam Hadari". Türkçe'ye "medeniyetçi İslam" veya "medeni yaşam içinde İslam" olarak çevirebiliriz.

İslam Konferansı Örgütü'nün 2005'te yapılan zirve toplantısında, örgütün başkanı olarak söz alan Malezya başbakanı Badavi, bu konuşmasında "Medeni yaşam içinde İslam"ın on ilkesini hatırlatıyordu: Allah'a iman; güvene mazhar, hakka dayalı bir hükümet; bağımsız ve özgür bir halk; bilime hakimiyet ve büyük bir araştırma çabası; global ve dengeli bir kalkınma; halk için iyi bir yaşam kalitesi; kadınların ve azınlık gruplarının haklarının korunması; ahlaki ve kültürel bozulmamışlık; doğal kaynakların ve çevrenin korunması; sağlam bir savunma kapasitesi.

Tunku Abdul Rahman'ın 1960'larda hayata geçirmeye çalıştığı, "Malezya usulü liberal İslam" projesini özetliyordu bu on ilke. Nüfusunun yüzde 60'ı Müslüman olan, çok dilli ve etnik kökenli kozmopolit bir ülkenin barış içinde kalkınmasını öngörüyordu. Bu proje, 1969'da Kuala Lumpur'da refah seviyesi yüksek Çin kökenli azınlıkla etnik Malaylar arasında yaşanan çatışmaların ardından fiilen gündemden düştü. Tunku Abdul Rahman, bu olaylardan kısa bir süre sonra siyasetten çekildi. 1970'lerde, Malayların iktisadi yaşamdaki payının artırılmasını amaçlayan bir hükümet programı başlatıldı. Devlet ihalelerinde Malay işadamları tercih edildi, yurtdışı eğitim burslarında Malay kökenli gençlere öncelik tanındı. Böylece devletin verdiği imtiyazları doğal bir özel hak olarak kabul eden, bunun karşılığında da devlete bağımlı bir kapitalist Malay sınıfı oluşturuldu. Bu imtiyazlı sınıf olma hissi bir dinsel kimlikle örtüşünce, toplumsal ihtilafların dinsel simgeler üzerinden daha açık biçimde ifade edilmelerine yol açtı. Dinsel hoşgörüsüzlük güçlendi. Medeniyetin yörüngesi değişmeye başladı.

Bu politikanın ürünü, 1981-2003 arasında ülkeyi otoriter yöntemlerle yöneten başbakan Mahathir Muhammed oldu. Milliyetçilik, kapitalizm, İslam, otoriterizm ve popülizmden oluşan bir yönetim felesefesini uyguladı. "Malezya modeli", otoriter kalkınmacılığın başarılı bir örneği olarak dünya literatürüne girdi. Mahathir Muhammed'in 1997 krizinde IMF'ye rest çekmesi, kısa bir dönem de olsa, onu küreselleşme karşıtı yazının önde gelen simgesi yaptı. 2003'te başbakanlığı Badavi devraldı. Batı ile daha barışık, sivil özgürlüklere daha saygılı, "daha modern bir İslam" sergilemek için, kurucu babanın projesini yeniden gündeme getirdi. Ancak Malezya toplumunda güç dengeleri değişmiş, ülkenin iki eyaletini yöneten Malezya İslamcı Partisi ve ülkenin en önemli gençlik örgütü olan Malezya Müslüman Gençler Hareketi, 1957'den beri ülkeyi yöneten UMNO'ya (Birleşik Malayların Ulusal Örgütü) karşı güçlü bir baskı grubu oluşturmaya başlamışlardı.
Bu baskı, 2004 seçimlerinde, Malezya başbakanını dinsel vurgusu çok daha belirgin bir siyasal söylem geliştirmeye yöneltti. Bunun ardından, kişilerin medeni durumlarıyla ilgili bir dizi ihtilaf Malezya'nın gündemi işgal etmeye ve zaman zaman, gayrimüslim azınlıklar, özellikle Çinliler, Malezya'yı terk mi edecekler sorularının sorulmasına yol açtı.

Edepli giyin Gwen!

Geçtiğimiz Ağustos ayında, Kuala Lumpur'da konser verecek olan Amerikalı pop şarkıcısı Gwen Stefani'den Malezya yetkilileri "edepli" giyinmesini istediler. Talebin kaynağı Müslüman Gençler Hareketi'ydi. Şarkıcı, "Amerikan kültürel hegemonyası"nın simgesiydi ve "ülke değerleri" için bir tehditti. Ekim ayında, bu kez Kültür Bakanı, ülkeye gelen sanatçıların "uygun biçimde" giyinmeleri ve davranmaları gerektiğini söyledi. "Uygun giyim ve davranış" sınırları açık biçimde çizilmişti. Sanatçılar kollarından dizlerine kadar vücudu örten giysiler giymeliydi. Ayrıca sahnede bağırıp çağırmaları, zıplamaları, ayıp kelimeler kullanmaları ve elbette öpüşmeleri yasaktı. Bakan, bu yetmiyormuş gibi, "Malay kimliğini" korumak ve "kültürel çöküntü" ile mücadele etmek amacıyla, giyim ve davranış kurallarını belirleyecek bir komisyon kurulmasını önerdi. Tartışma daha bir alevlendi ve Malezya "Arap İslamı'na teslim mi oldu?" sorusu açık biçimde sorulur oldu.
UMNO Başkanı Hayri Cemalettin, söz konusu olanın "geleneksel Malay İslamı'nın Araplaşması değil ama giderek daha fazla uluslararası İslam'a benzemesi" olarak tanımlıyor. Buna bağlı olarak, 1970'lerde petrol krizleri ve İran devriminden sonra yaşananlara dikkat çekip "İslamın geçmiş 20 yılda çok daha muhafazakâr olduğunu" söylüyor. Geçmişe göre çok daha muhafazakâr olan bir İslam, kozmopolit bir toplumda medeniyet projesinin taşıyıcısı olabilir mi?
Bu konuda Alternatives Internationales dergisinde bir yazı yayımlayan Wojtek Kalinowski, Malezya İslami Üniversitesi Rektörü'nün, "ulusal kimlik" nedir sorusuna verdiği yanıtı aktarıyor. Rektöre göre, İslami değerler Malezya'da federal hükümetin genel yararı tanımlamasını ve korumasını sağlıyorlar. Ama nüfusun yüzde 20'si Budist, yüzde 10'u Hıristiyan, yüzde 5'i Hindu olan ve bu dinsel-etnik kimliklerin ulusun kurucu unsurları olarak kabul edildiği bir ülkede, rektörün bu iddiası, neden hükümet, ülkedeki Hindu tapınaklarının yıkılmasını teşvik ediyor sorusunu aydınlatmıyor. "Medeni yaşam içinde İslam" projesini savunan hükümetin, bu tapınak yıkımlarına destek vermesi, "nasıl bir medeniyet içinde İslam?" sorusunu gündeme getiriyor.

Bu tartışmanın zirve noktasını, İslam'dan başka bir dine geçmek isteyen Malezyalı bir kadının, yeni dininin nüfus kaydına yazılması talebini, şeriat mahkemesi buna izin veremeyeceği için, federal mahkemenin reddetmesi oluşturdu. Hükümet, bu yasanın değişmesi talebini reddetmekte kararlı gözüküyor. Malezya'da aile, evlilik ve mülkiyet konularında dini cemaatlerin mahkemeleri söz sahibi. Ayrı dinlere ait kişiler arasındaki ihtilaflarda ise yetki sivil mahkemelerde. Bu nedenle din değiştirme ve karma evlilikler konusunda artan sayıda ihtilaf var.

Malezya Başbakanı, 2006 yılında Birleşmiş Milletler Üniversitesi'nde yaptığı konuşmada, "İslam'ın bir 'Arap dini' olduğu hakkında yaygın bir yanlış kanı var, halbuki sadece Güneydoğu Asya'da 300 milyondan fazla Müslüman var" diyordu.

Hemen ardından,

"Müslüman bir ülke olan Malezya'da, İslam medeniyeti ve İslam öğretisi ışığında", ülkenin ve toplumun gelişmesine yön verilmesinin önemsendiğini belirtiyordu. Bunun da "İslam Hadari" projesi olduğunu hatırlatıyordu.

Ama öyle gözüküyor ki, bundan 50 yıl önce ortaya atılan kozmopolit Malezya'da "medeni yaşam içinde İslam" fikri, artık "İslam'ın egemenliğinde medeniyet" projesi olarak yürürlüktedir.

Bunun nasıl bir medeniyet olduğunu tartışmalıyız.

"Türk devleti işlerini Türklerden başkasına vermeyelim. Türk devleti işlerinin başına öz Türklerden başkası geçmemelidir" Mahmut Esat Bozkurt

 (795 defa okundu)

BASKIN ORAN 

Kafamıza uymayana, "filtre"
"Eylül 1925 Şark Islahat Planı diye bir şeyden bahsediyor B. Oran. Ve tüm kurgusunu bu Plan üzerine temellendirmiş. Ve tüm argümanını bu planın tek tek maddeleri üzerine kurmuş.
Ben şahsen samimi olarak merak ediyorum. Herhangi bir kurum veya grup ya da kişi kendince görüş şeklinde bir plan mı hazırlamıştır? Yoksa bu gizli de olsa resmi bir hükümet planı mıdır? Evet, gerçekten net bilgi elde edebilir miyiz?"
Benden bilgi istenince, şunları yazıp yolladım:
'Şark Islahat Planı Ş. Saitis yanı'nın bastırılmasından sonra derhal hazırlanmaya başlandı. 08 Eylül 1925 tarih ve 2536 sayılı, 'Türkiye Reis-i Cumhuru Gazi Mustafa Kemal' imzalı Bakanlar Kurulu kararı gereği şu isimlerden meydana gelen bir Şark Islahat Kurulu oluşturuldu:
'- Mahmut Esat (soyadı: Bozkurt. Bozkurt-Lotus davasındaki rolüyle ve çok önemli devrim yasalarının [Medeni Kanun, Ceza Kanunu, Borçlar Kanunu, vb.] çıkarıldığı dönemde adalet bakanı oluşuyla bilinir. Daha az bilinen yönü, kimi ilginç sözleridir: 'Türkün en kötüsü, Türk olmayanın en iyisinden iyidir', 'Türk devleti işlerini Türklerden başkasına vermeyelim. Türk devleti işlerinin başına öz Türklerden başkası geçmemelidir. Yeni Türk Cumhuriyetinin devlet işleri başında mutlaka Türkler bulunacaktır', 'Benim fikrim, kanaatim şudur ki, dost da düşman da dinlesin ki, bu memleketin efendisi Türktür. Öz Türk olmayanların Türk vatanında bir hakkı vardır, o da hizmetçi olmaktır, köle olmaktır.' Bu son alıntı, kendisinin Ödemiş söylevindendir). Mustafa Abdülhalik (soyadı: Renda. TBMM Başkanı. Daha az bilinen yönü, 1915 Ermeni Katliamlarında Bitlis ve Halep valiliklerinde bulunarak olaya çok aktif biçimde katılmış olmasıdır). M. Cemil (soyadı: Ubaydin. İçişleri bakanı). Mirliva Kazım (soyadı: Orbay. Genelkurmay ikinci başkanı).
'Plan, 25 Eylül 1925 tarihinde yürürlüğe kondu. Resmîdir. Arkadaşımızın bu Plan konusunda kuşku belirtmesi beni iki açıdan mutlu etti: 1) Her şeyden kuşku duymak, bilimselliğin bir numaralı gereğidir. 2) İnsanlar iman ettikleri şeylerden önemli bir tanesinin yanlış çıktığını görünce gerisinden de kuşku duymaya başlarlar ve gerçeğe erişmeleri böylece kolaylaşır.'
Şimdi, "Resmî bir hükümet planıdır" biçimindeki kesin bir cevaptan ve bu kadar ayrıntıdan sonra ne beklersiniz? Şu cevap geldi:
'Evet. Eğer böyleyse, bu açıkça görüldüğü gibi hükümete sunulmuş bir rapordur. Hükümetlere her zaman sayısız raporlar sunulur. Önemli olan o raporların hükümet veya Meclis'ce kanun, kararname, yönetmelik, vb. haline getirilip getirilmediğidir. Bu durumda, B. Oran'ın yazdığı yazıyı ciddiye almadığım gibi, bundan sonra ondan gelenlere de filtre koymak durumundayım. Tabii, herkes kendi bildiğine inanmakta serbest ve özgür.'
İyi de, bu tutumun bir İslamcı'dan ne farkı var? İman ettiği şeye uymayan bir yazıyı "filtre" ederek ona gözlerini kapatıyor. Hacca giden dindaşlarımız da 2003'te havalimanındaki Zeki Triko mayo reklamlarının üstünü kapattırmışlardı. Arkadaşımız iktidarda olmadığı için ancak kendi gözünü kapatabiliyor. Olsaydı, bu zihniyetle belki bizimkini de kapatabilirdi. Demek ki bu bir din veya milliyetçilik meselesi değil, iktidarda olup olmamak meselesi.
Tabii ki bütün bunlar hep vatan için. Ama tam da bunun için tehlikeli. Susurluk çetecileri de yaptıklarını kelimesi kelimesine aynı gerekçeyle savunmuşlardı. Sadece, "vatan" yerine "devlet" diyerek.

Devletin filtresi
Bu örneği isterseniz saymayalım. Çünkü devleti temsil etmiyor. Memurları, hatta memurların en bağımsızını, yargıçları alalım. Hatta, Yargıtay Başkanı'nın en bağımsız davranacağı emeklilik töreninde söylediklerini: "Hakimler bağımsız, teminatlı ve tarafsız olmalıdır. Ama hakimin taraf olacağı olaylar da vardır. Hakimler Türkiye Cumhuriyeti'nden yana taraftır. Hakimler üniter devletten, bölünmez bütünlükten yana taraftır. Taraf olmuştur, olacaktır. Ay yıldızlı bayraktan yana taraftır" (CNN Turk.com, 26.12.2007).
Çok önemli sözler. Çünkü:
1) Yasalar bunları içeriyorsa söylemeye zaten gerek yok. İçermiyorsa, o zaman Başkan yargıçların TBMM yerine geçip kanun üretmesini ve bu ürettiğini uygulamasını istiyor. Bunun adı literatürde "Yargıçlar Devleti"dir ki, Montesquieu'nün 1748'de Yasaların Ruhu'nu yazdığından beri demokrasinin özü sayılan "kuvvetler ayrımı"nı söker atar.
Bu durumda yargıçların yasa yapıp uygulamasının, din adamlarının tıbbi etik kurula sokulması (Milliyet, 26.12.2007) gibi tüylerimizi diken diken eden bir olaydan ne farkı var? Aslında var tabii: AKP bunu din adına, Yargıtay Başkanı ise milliyetçilik adına yapıyor. Peki, o zaman kuvvetler ayrımını ihlal (ve ayrıca kanunsuz yetki kullanma) açısından din ile milliyetçilik arasında ne fark kaldı?
2) Demokrasi kavramı yargı tarafından bu kadar "farklı" yorumlanırsa, yargıçların bu yaklaşımla verecekleri kararları ne yapacağız? Başkan şöyle diyor: "Kesinleşmedikçe eleştiremeyeceksiniz" (Türk Hukuk Sitesi, 06.09.2006). Yani, "Adil yargılamayı etkilemeye teşebbüs" başlıklı TCK 288'i böyle yorumluyor.
Prof. Kaboğlu buna karşı diyor ki: 'O zaman, Van rektörünün tutuklanmasını ve evinin aranmasını eleştiren binlerce kişinin hapse atılması gerekirdi'. Av. Fethiye Çetin'in söylediğiyse ilke açısından daha çarpıcı: 'Bu sözler her şeyden önce yargı mensuplarına güvensizliğin ifadesi. Ayrıca, kesin kararı beklerseniz eleştirinin ne anlamı kalır?'
Zavallı Hrant. Kendini gazetesinde savunduğu için 288'in hışmına uğramış, ancak ölerek kurtulabilmişti. Acaba, mesele sadece 288'in hışmı mıydı yoksa maddeyi öyle yorumlayan "bağımsız, teminatlı, tarafsız" yargının "ay yıldızlı bayraktan taraf" olması mı?
3) Türkiye'de siyasal cinayetlerin artık sadece "ay yıldızlı bayrak" bahanesiyle işlenmeye başlandığı bir dönemde Yargıtay Başkanı'nın bu konuşması ne kadar yararlı bir ortam yaratır acaba?

08/01/2008 (187 kişi okudu)

DHA - ANTALYA -

Çete operasyonunda gözaltına alınan ve aralarında Alaattin Çakıcı'nın yeğeni Adem Çakıcı, damadı Hacı Yıldız ile 12 adamı ve iki maliye memurunun da bulunduğu

toplam 16 kişi çete kurmak suçlamasıyla adliyeye sevk edildi, 12'si tutuklandı. Polis operasyonunda silahların yanı sıra Adem Çakıcı'nın cezaevindeki amcası

Alaattin Çakıcı'ya yazdığı mektuplar da bulundu. Çakıcı'nın amcasına yazdığı mektupta, 'Amca izinden gidiyorum' notu dikkat çekerken, Alaattin Çakıcı'nın

yazdığı ve 'Görülmüştür' ibareli mektupta yeğenine "Paraları çar çur etmeyin, yatırım yapın" tavsiyesinde bulunduğu belirtildi.